سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
350
تاريخ ايران ( فارسى )
و آباد كنند و اگر جانشينان من ندانند كه چگونه آبهاى اين دريا را راهنمائى كنند امواج آن از سواحل مخالف فروخواهد ريخت . به همين دليل است كه من تعليمات زير را از خود باقى گذارده و بازماندگان و اخلافم را توصيه ميكنم كه آنها را محط نظر و مورد توجه قرار دهند . 1 - بر دولت روس واجب است كه ارتش را هميشه مانند شمشير آخته حاضر بجنگ دارد ، و بر ملت روس لازم است كه همواره خود را در برابر جنگاوران دشمن با شمشير كشيده حاضر ساخته تا بدين شيوه بجنگ و خونريزى الفت گيرند و در زمان صلح باصلاح امور ماليه و افزايش درآمد پردازند تا لوازم جنگ را آماده و تجهيزات كامل ارتش را چنان كه شايد و بايد فراهم دارند و چنان مستعد قتال باشند كه گوئى در جبههء جنگ دست باسلحه حاضر و مستعد و فقط گوش بلحظهء فرمان دوختهاند . اكنون كه زمان صلح و آرامش است روسيه بايد استعداد و تجهيزات خود را چنان قوى دارد كه اگر غفلتا جنگ و جدالى پيش آيد ابدا نيازى به تهيه و تدارك نباشد و همچنين در حين جنگ بايد براى هنگام صلح چنان مستعد باشد كه عنان جنگ و صلح را در قبضهء اقتدار و اختيار خود نگهدارد تا براى ازدياد قدرت و نفوذ و منافع خود به كار برد . 2 - در هنگام جنگ از اهم واجبات است كه بجميع وسائل ممكنه متخصص و فرمانده و سپاهى از ملل و اقوام مختلف بويژه تربيتيافتگان اروپائى بداخلهء كشور جلب كنند ، چنان كه در زمان صلح هم لازم است ارباب معارف و صنايع را از خارج بكشور خود جلب و جذب نمايند و بطور كلى ملت روس علاوه بر كسب منافع و فوائد ساير اصول و محسنات حياتى را از ملل و ممالك ديگر بدست آورد . اين بهترين شيوهء پيشرفت است كه سودش مستقيما بكشورشان ميرسد . 3 - هنگام فرصت مانند صيادى كه از چپ و راست نگران حالت صيد باشد در تمامى امور و مصالح حاريهء اروپا و اختلافات و منازعات اروپائيان مداخله نمايد بويژه در حوادث كشور آلمان كه بواسطهء قرب و جوار ممكن است مستقيما منشاء استفاده و فوائد